Tin tức
(Daiphuc corp) - Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh và bền vững, than hoạt tính nổi lên như một vật liệu chiến lược trong nhiều lĩnh vực từ xử lý nước, lọc không khí đến y tế và công nghiệp thực phẩm. Điều này tạo ra nền tảng cầu ổn định và có xu hướng gia tăng trên phạm vi toàn cầu, mở ra cơ hội đáng kể cho các quốc gia có lợi thế sản xuất như Việt Nam. Bước sang năm 2026, triển vọng xuất khẩu than hoạt tính của Việt Nam được đánh giá tích cực hơn so với giai đoạn trước, nhờ sự phục hồi của thị trường quốc tế, sự dịch chuyển chuỗi cung ứng và các động lực chính sách mới trong nước.
Thực tế cho thấy, dù chịu tác động từ suy giảm nhu cầu toàn cầu trong năm 2023 khiến kim ngạch xuất khẩu giảm so với năm trước đó, ngành than hoạt tính của Việt Nam vẫn duy trì được năng lực sản xuất ổn định và vị thế nhất định trên thị trường quốc tế. Lợi thế lớn nhất của Việt Nam nằm ở nguồn nguyên liệu dồi dào từ gáo dừa – đặc biệt tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long – cùng với chi phí sản xuất cạnh tranh và chất lượng sản phẩm phù hợp với nhiều phân khúc thị trường. Nhờ đó, than hoạt tính Việt Nam đã hiện diện tại nhiều thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, châu Âu và Hàn Quốc, dù quy mô xuất khẩu vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng.
Điểm đáng chú ý trong năm 2026 là sự cộng hưởng của các yếu tố chính sách và xu hướng tiêu dùng toàn cầu. Việc Việt Nam từng bước hình thành và vận hành thị trường carbon nội địa không chỉ tác động đến các ngành phát thải lớn mà còn gián tiếp thúc đẩy nhu cầu đối với các giải pháp xử lý môi trường, trong đó có than hoạt tính. Khi các doanh nghiệp phải tuân thủ tiêu chuẩn phát thải ngày càng nghiêm ngặt, nhu cầu sử dụng vật liệu hấp phụ để xử lý khí thải, nước thải sẽ gia tăng, qua đó tạo thêm dư địa cho sản xuất và xuất khẩu. Đồng thời, trên thị trường quốc tế, các tiêu chuẩn về môi trường, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững ngày càng trở thành “giấy thông hành” bắt buộc, buộc doanh nghiệp phải chuyển đổi theo hướng sản xuất sạch hơn, minh bạch hơn.
Cùng với đó, xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang mang lại cơ hội cho Việt Nam. Trong bối cảnh nhiều quốc gia tìm cách giảm phụ thuộc vào một số nguồn cung truyền thống, các nhà nhập khẩu có xu hướng đa dạng hóa đối tác, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Á. Nếu tận dụng tốt cơ hội này, Việt Nam có thể gia tăng thị phần, không chỉ ở phân khúc sản phẩm cơ bản mà còn tiến lên các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao như than hoạt tính dạng viên, than hoạt tính phục vụ dược phẩm hoặc các ứng dụng công nghệ cao.
Tuy nhiên, triển vọng tích cực không đồng nghĩa với con đường thuận lợi. Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là yêu cầu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn kỹ thuật và chứng nhận quốc tế. Các chỉ tiêu như độ hấp phụ, độ tro, độ ẩm hay mức độ an toàn hóa học đều phải được kiểm soát chặt chẽ, trong khi nhiều doanh nghiệp trong nước vẫn hoạt động ở quy mô nhỏ, công nghệ chưa đồng bộ. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh từ các quốc gia như Ấn Độ, Indonesia hay Philippines – những nước cũng có lợi thế về nguyên liệu và chi phí – đang tạo áp lực không nhỏ lên giá xuất khẩu và biên lợi nhuận. Nếu không đầu tư nâng cấp công nghệ và xây dựng thương hiệu, ngành than hoạt tính Việt Nam có nguy cơ tiếp tục “mắc kẹt” ở phân khúc giá thấp.
Nhìn tổng thể, năm 2026 có thể được xem là thời điểm bản lề đối với ngành than hoạt tính của Việt Nam. Sự phục hồi của nhu cầu toàn cầu, kết hợp với xu hướng xanh hóa và các chính sách trong nước, đang mở ra cơ hội để ngành này chuyển mình từ xuất khẩu dựa vào lợi thế chi phí sang phát triển dựa trên chất lượng và giá trị gia tăng. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng đó, cần một chiến lược đồng bộ từ phía doanh nghiệp đến cơ quan quản lý, trong đó trọng tâm là đầu tư công nghệ sạch, chuẩn hóa quy trình sản xuất và xây dựng thương hiệu gắn với phát triển bền vững. Nếu làm được điều này, than hoạt tính không chỉ là một mặt hàng xuất khẩu đơn thuần mà còn có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị kinh tế xanh của Việt Nam trong những năm tới.
